Şu bir gerçektir ki insanlar tatile çıkınca alkol kullanımlarını arttırırlar. Gündelik hayatlarında hiç alkol tüketmeyenlerin bile tatile çıkınca içtikleri görülür. Türkiye de Son yıllardaki vergi artışından kaynaklanan zamlarla alkollü içki fiyatları misli misli artmıştır. Fiyatlar artmadan önce hatta Türkiye’ye Rus turist akını başlamadan önce çok düşük olan alkollü içki fiyatları sayesinde Avrupalı ve İngiliz turistlerin sadece içmek için geldiklerine bizzat tanık oldum. Çünkü kendi ülkelerinde vergiler yüzünden çok daha pahalı idi. Bu davranış da turizm sektöründe konaklama, yeme içme hizmeti verenlerin kazanç kalemlerinden biri olarak süre gelmiştir. Dolayısı ile hali hazırda var olan kazançtan kimse mahrum olmak istemez.
Hükümetin bu konuda son açıklamaları yasak kapsamının genişleyeceğinden yana olduğu için ilk tepkiler gelmeye başladı.
Bazı Avrupa ülkelerinde ki alkol reklamıyla ilgili düzenlemeler şu şekildedir:
AVUSTURYA: Televizyon ve radyoda alkol reklamlarının çocuk, araba ve sporla ilişkilendirilmesi ya da tüketimin teşvik edilmesi yasak.
BELÇİKA: 21 yaşın altındakilere medya kanallarıyla aşırı içmeyi teşvik eden mesajlar verilmesi yasak.
DANİMARKA: Alkolün sporla ilişkilendirilmesi ve sponsor olunması yasak, ancak etkinliklere ilişkin bir kısıtlama yok.
FRANSA: Spor ve kültürel etkinliklere alkol şirketlerinin sponsor olması yasak. Reklamlar prime time olarak kabul edilen 17-24 saatleri arasında yasak.
ALMANYA: Televizyonda reklam yasak. Etkinliklerle ilgili bir kısıtlama yok.
YUNANİSTAN: Medyada reklamların yer alma sıklığıyla ilgili kısıtlama var, etkinlik yasağı yok.
İTALYA: Saat 16-21 arası reklam yasak.
İSPANYA: Alkol oranı yüzde 20′nin üzerinde olan içkilerin reklamı yasak.
TURYİD yani “Turizm Restaurant Yatırımcıları ve İşletmecileri Derneği” bir açıklama yapmış. Yeni çıkan yönetmeliğin sektöre büyük zarar vereceğini anlatan basın bildirisini aşağıda okuyabilirsiniz..
Turizm Restaurant Yatırımcıları ve İşletmecileri Derneği (TURYİD) tarafından yapılan açıklamada, Tütün ve Alkol Piyasası Denetleme Kurulu’nun yeni alkol yönetmeliğinin turizm ve restaurant işletmelerine büyük zarar vereceğini açıklandı
TURYİD’in yeni yönetmeliğin sektöre vereceği zararı ayrıntılı olarak ele aldığı basın bildirisini dikkatinize sunuyoruz:
“İstanbul başta olmak üzere Yeme-İçme-Eğlence Sektöründe ; Restaurant- Lokanta- Cafe – Bar ve Gece Klupleri- Catering Şirketleri ve benzeri hizmetleri veren Dernek üyelerimiz, faaliyetlerinin gereği olarak ilgili mevzuat kapsamındaki hizmetlerini ; Belediye veya Kültür ve Turizm Bakanlığından aldıkları Belgelere ek olarak , TAPDK’dan aldıkları; tütün ile ilgili “Perakende Satış Belgesi”, alkol ile ilgili genelde “Açık Alkol Satış Belgesi” veya “Perakende Satış Belgesi” +”Açık Alkol Satış Belgesi” ile yapmaktadırlar. Bu belgeler her yıl TAPDK tarafından bedeli karşılığı yenilenmektedir.
TURYİD, günümüzde “Yeme-İçme-Eğlence” Sektörünün önde gelen, özellikle İstanbul ile özdeşleşmiş bir şekilde, dünyaca tanınan mekanların/catering şirketlerinin işletmecileri olan üyeleri ile birlikte; sektörü canlandırmak, Turizm ve Restoran işletmeciliğini daha da geliştirme çabaları içerisinde iken, yeni Yönetmelik ile özellikle alkollü içki reklam ve satış yasakları ile karşı karşıya bırakılmıştır. Öyle ki, muğlak ifadelerle getirilen reklam yasakları, tamamen subjektif kriterlere bağlı cezalar, vb idari yaptırım tehdidi altında, bir alkollü içki satış noktasının ne reklam yapması ne de satışa yönelik herhangi bir faaliyette bulunması mümkün değildir.
Şu anda gelinen noktada;
-Tütün satış belgelerimizin yenilenip yenilenmeyeceği,
-Yeni açılacak/işletmecisi değişebilecek mekanların yeni belgeleri alıp alamayacakları,
-Catering şirketlerinin faaliyetlerine devam edip edemeyecekleri,
-Kültürel ve Sosyal etkinliklerin alışılageldiği şekilde gerçekleştirilemeyeceği,
-Büyük yatırımlarla yaratılan dış alanların akibetinin ne olacağı,
-Müşteri-misafirlerimize promosyon amaçlı yapabileceğimiz faaliyetlerin devam edebilmesi,
-İlgili mevzuatta halen yürürlükte olan 18 yaş sınırına riayet edilirken,
24 yaşa kadar ki kesimin nasıl belirlenip, takip edilebileceği,
-Bütün bunlar neticesinde Sektörün, işletmelerin geleceğinin ne olacağı
- Şehir dışında yolların üstündeki işletmelerin Lokanta (Balık,kebap..vb) ve eğlence yerlerinin akıbetinin ne olacağı,
ve pek çok konu belirsizdir.
Soruların yöneltildiği İlgililer dahi “uygulamaya başlayalım, bakalım, gerekirse değiştiririz” söylemi içerisindedirler.
Oysa TAPDK tarafından yeni Yönetmelik Taslağı hazırlandığı sıralarda, ( 31 mart 2010) Derneğimiz yetkililerince KURUL Ankara’da ziyaret edilmiş ve Taslak üzerindeki görüş ve endişelerimiz gerek yazılı olarak ,gerekse başta Başkan olmak üzere tüm Kurul Üyeleri ile paylaşılmış, aynı zamanda bağlı bulunduğumuz Kültür ve Turizm Bakanlığına da raporun bir kopyası iletilmiştir.
Yönetmeliğin, Taslaktaki haliyle çıkması durumunda büyük kaos yaşanacağı, bu kadar ağır reklam ve satış yasakları ile Sektörün ciddi sıkıntıya gireceği, Sosyal yaşamın olumsuz etkileneceği anlatılmıştır.
Yönetmelik yayınlandığında ise, değerlendirme, öneri ve endişelerimizin büyük oranda dikkate alınmamış olduğu ve önceki Taslardaki düzenlemeleri dahi aşan yeni yasaklar getirildiği anlaşılmıştır.
Netice olarak Kurul hiçbir şekilde Yönetmelik hazırlık aşamasında Sektör Meslek Örgütlerinin- temsilcilerinin görüşlerini, Sektörün işleyişindeki özellikleri, yabancı turistler dahil müşteri beklentilerini nazar-ı dikkate almamıştır.
TURYİD olarak dilek ve beklentimiz; üyelerimizin tüm belgelerinin yenilenmesi, geleceğe dönük olarak tüm konuları en kısa sürede açıklığa kavuşturulmak üzere, ilgili tüm Sektörlerin de görüşlerinin alınarak, karşılıklı tartışma imkanı sağlanacak çalışmalarla (yargıya başvurma süresi geçirilmeksizin) Yönetmeliğin değiştirilmesidir.
Açık Alkollü İçki Satış Belgesi Açısından;
Biz ruhsatlarında ve tabelalarında alkollü içki satan işletmeler olarak tüm kamuoyu ve müşterilerimiz tarafından bilinen işletmeleriz. Hal böyle iken mekanlarımızı yeme içme amaçlı ziyaret eden müşterilerimize herhangi bir yeni ürünün tattırılması, sunulması ve bunun üretici firma tarafından desteklenmesinin kısıtlanması konusu mantık dışıdır.
-Restaurantlarımızda yemek- şarap uyumu yapmamız engellenmiştir.
- Özel davetlerimizde , misafirlerimize üretici ya da ithalatçı desteği ile alkollü ürün ikram etmemiz yasaklanmıştır. Tüm ikram ya da indirim imkanları işletmenin mali gücüne yaslandırılmıştır. Bu çok ağır bir yüktür , rekabet gereği özel promosyonlar kaçınılmazdır oysa ki.
Özellikle yaz sezonunda, işletmelerimizde düzenlediğimiz çeşitli müzik ve kültürel etkinlikler ile ülkenin turizm kapasitesini artırmak, yiyecek, içecek sektörünü canlandırmaya çalışırken, getirilen düzenleme ile, 15-24 yaş arasındaki gençlerin ilgisini çekecek organizasyonlarda bırakın içki ikram etmeyi içki satışını bile yasaklamak anlaşılır gibi değildir. Bu uygulama ile kanunen 18 altı olan içki satış yasağı fiilen 24 yaşına çıkarılmıştır. Hangi etkinliğin 24 yaşındaki gencin ilgisini çekeceğine kim karar verecektir?
Ülkede oy verme yaşı 18, ehliyet alma yaşı 18, çocuk doğurma yaşı 15 , SİLAH RUHSATI ALMA yaşı 18 iken etkinliklerde içki içme yaşının 24 e çıkarılması son derece manidardır.
Uygulama şeklini dahi hayal edemediğimiz etkinliklere özel bu yaş sınırı yönetmeliğin muğlak görüntüsünden dolayı oldukça baş ağrıtacak ölçüsüz ve bir o kadar lüzumsuz bir karardır.
Ülkemizde kişi başı şarap tüketimi (28 Milyon turiste rağmen) toplam 1.lt iken Fransa’da 55.lt’dir.
Bu durumda özellikle İstanbul gibi Avrupa Kültür Başkenti olmuş ve yıl boyu aralıksız olarak, müzik, sanat, kültür organizasyonları ve binlerce etkinliğin yapıldığı bir şehirde bu etkinliklere 24 yaşın altındakilerin katılma ihtimali olduğu için içki satmak mümkün olmayacaktır. Bu yasaklama ile herhangi bir alkollü içki Firmasının, herhangi bir etkinliğe sponsor olması da beklenemeyeceği gibi bizlerin içki ruhsatı olan işyerlerinde dahi üretici destekli içki ikramı mümkün olmayacağından artık gelenekselleşmiş pek çok müzik organizasyonu ve festivale veda etmek zorunda kalacağız.
Yönetmelikle alkollü içki satış noktalarına sadece ruhsat aldıkları işyerinde satış yapma zorunluluğu getirilmektedir. Bu durumda, sergiler, toplantılar, çeşitli konserlerin yapıldığı konser salonları vb yerlerde organizasyon sonrasında kokteyl verilemeyecek ve burada herhangi bir ruhsatlı satıcı alkollü içki sunumu yapamayacaktır. Özellikle yerli yabancı konukların katıldığı ve turizm açısından oldukça önemli olan uluslar arası müzik sanat organizasyonlarında resepsiyonlar organize edilmesi ve buralarda içki sunumu yapılmasında toplum sağlığı açısından nasıl bir sakınca olduğunu anlamakta zorluk çekmekteyiz. Istanbul Modern, Dolmabahce Sarayı, F1 yarışları esnasında kullanılan ……park.. gibi yerler alkol sunumu yapamayacaktır.
İstanbul Shopping Fest zamanı 40 gün süreyle yurtdışından gelecek misafirlere indirimli alışveriş ve yeme içme imkanı tanınacak sokaklara taşan bir festival organize edilecek idi, mekan dışlarında & sokaklarda) içki satışı mümkün olmayacak, mekan içlerinde de promosyon yapılamayacaktır.
Şehir dışındaki yollarda bulunan işletmelere içki satış yasağı getirilmesi anlaşılır gibi değildir. Son dönemlerde zaten pek çok Belediye şehir içindeki içkili restoranları şehir dışına taşınmaya zorlamakta iken, şimdi şehir dışındaki içkili restoranlar da yasaklanmaktadır. Ülkemizin pek çok ilinde (özellikle iç ve doğu bölgelerde) şehir merkezindeki alkollü içki satış noktalarının ruhsatlarının yenilenmemesi nedeniyle pek çoğunun kapanmak zorunda kaldığı bilinen bir gerçektir. Korkarız ki, bu tür yasaklar, alkollü içki tüketmek isteyenleri, gizli tüketime teşvik ettiği gibi, kayıt dışı ve legal olmayan yöntemlerle temin edilen içkilerin yine uygunsuz alanlarda tüketimi sonucu halk sağlığı da tehlikeye atılacaktır.
Türkiye çapında Yeme İçme endüstrisinde 100.000′e yakın müessese’de 1.200.000 kişi dolaylı ve dolaysız istihdam edilmektedir. Bu sektör Türkiye’deki genç nüfusa iş ve aş veren en büyük sektördür.
Bütün bunların ışığında son yıllarda Tütün yasağı, Ses Yasağı, Alkol yasağı…gibi uygulamalarla sektörümüze ciddi darbe vurulmaktadır.
Saygılarımızla,
TURYİD – Turizm Restaurant Yatırımcıları ve İşletmecileri Derneği”
